Հայաստանի սահմանային անվտանգության հարցերին պետք է մոտենալ հավասարակշռված, առանց քաղաքական էմոցիաների։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում այսպես մեկնաբանեց սահմանապահ զորքերի վետերան Լև Ազատխանյանը Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի խոսքերը Հայաստանում ռուս սահմանապահների ներկայության մասին։
Ֆրանսիայի նախագահը Երևանում հայտարարել էր, որ Եվրոպան պետք է օգնի Հայաստանին «ինքնուրույն ապահովել իր սահմանների անձեռնմխելիությունը»:
Ազատխանյանը, մինչդեռ, հարկ է համարում հիշեցնել, որ Թուրքիայի և Իրանի հետ Հայաստանի սահմանները Խորհրդային Միության փլուզումից հետո պահպանվում են Ռուսաստանի հետ համատեղ՝ Երևանի խնդրանքով և հավասար ֆինանսական հիմունքներով: Ավելին, արդեն երկար տարիներ սահմանապահների շարքային կազմը բաղկացած է բացառապես ՀՀ քաղաքացիներից։
«ՀՀ անձնագրերով զինվորները, սերժանտներն ու ենթասպաները պայմանագրային հիմունքներով ծառայում են ռուս սպաների և ենթասպաների հետ։ Նրանք, բնականաբար, ավելի շատ են, քան Ռուսաստանի քաղաքացիները։ Եվ Հայաստանի օրենսդրությամբ նրանք վարձկաններ չեն ու ծառայություն են իրականացնում ոչ թե օտար, այլ իրենց երկրի սահմանին։ Հայաստանում և Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական մեծ իրադարձությունների շրջապտույտում մեզ համար կարևոր է խորապես գիտակցել, որ սահմանային անվտանգությունը պետական անվտանգության կարևորագույն բաղադրիչն է և պահանջում է ոչ միայն քաղաքական, այլ առաջին հերթին համակողմանի հավասարակշռված պետական մոտեցում», – ասաց Ազատխանյանը։
Նրա խոսքով՝ պետք է մշակվի ինստիտուցիոնալ, հստակ մտածված, ոչ միայն Հայաստանի ներսում, այլև նրա սահմաններից դուրս հասկանալի պետական սահմանային ռազմավարություն՝ առանց էմոցիաների և քաղաքական ենթատեքստերի: Այսինքն՝ քաղաքական որոշումները չպետք է առաջ անցնեն սահմանները պահպանելու՝ երկրի օբյեկտիվ և համակողմանի պատրաստակամությունից։
Ի դեպ, եթե խոսենք Եվրոպայի՝ Հայաստանի նկատմամբ ունեցած դերի ու օգնության մասին, ապա տեղին է հիշեցնել, որ դեռ 2019 թվականին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը բացատրել էր, թե եվրոպական արժեքները որտեղից են եկել Հարավային Կովկաս։ Նա «Կոմերսանտին» տված հարցազրույցում այն ժամանակ ասել էր, որ Ռուսաստանը տարածաշրջան է եկել որպես եվրոպական ուժ…
Հիշեցնենք որ 2026 թվականի փետրվարին հայտնի դարձավ, որ հայ սահմանապահները փոխարինել են ռուս սահմանապահներին Թուրքիայի հետ սահմանին գտնվող «Ախուրիկ» անցակետում։ 2024 թվականի կեսերից «Զվարթնոց» օդանավակայանում վերահսկողությունն իրականացնում են բացառապես հայ սահմանապահները։
Նույն պրակտիկան գործում է նաև Իրանի հետ սահմանին գտնվող «Ագարակ» անցակետում։ Այս տարվա փետրվարից Հայաստան-Թուրքիա պետական սահմանի «Մարգարա» անցման կետում սահմանային ծառայությունը նույնպես իրականացվում է բացառապես ՀՀ սահմանապահ զորքերի ուժերով։
