Հայկական գյուղմթերքի իրացման հիմնական շուկան շարունակում է մնալ Ռուսաստանը, քանի որ Եվրամիություն արտահանելը շահավետ չէ զուտ տնտեսական տեսանկյունից։ Sputnik Արմենիա մամուլի կենտրոնում կայացած ասուլիսի ժամանակ այս տեսակետը հայտնեց տնտեսագետ, tvyal.com վերլուծական հարթակի ղեկավար Աղասի Թավադյանը։
Խոսելով այն մասին, որ հայկական գյուղատնտեսական արտադրանքն ի սկզբանե կողմնորոշված էր դեպի ռուսական շուկա, Թավադյանը նշեց, որ այսօրվա իշխանությունների օրոք, ի հեճուկս քաղաքական հայտարարությունների, ԵԱՏՄ արտահանման ծավալը 2018 թվականից ի վեր աճել է շուրջ հինգ անգամ, մինչդեռ ԵՄ արտահանումը նվազել է 1%-ով։ Այսինքն`մինչ այժմ դիվերսիֆիկացման ուղղությամբ իրական քայլեր չեն ձեռնարկվել։ Հակառակը` Ռուսաստանի հետ կապերն ավելի են ամրապնդվում և ռուսական շուկայից հրաժարվելն այժմ Հայաստանի համար ավելի ցավոտ կլիներ, քան 2018 թվականին։
«Ինչ վերաբերում է դեպի Եվրամիություն արտահանմանը, ապա, չնայած նրան, որ այս պահին կարող են որոշակի հայտարարություններ արվել, որոնք նախատեսված են միայն արտաքին էֆեկտի համար, մենք պետք է ազնիվ լինենք ինքներս մեզ հետ։ Օրինակ՝ ԵՄ-Ռուսաստան առևտրային հարաբերությունների խզումից հետո Հայաստանում ծաղկի ոլորտը հնգապատիկ աճել է։ Նիդեռլանդներից սոխուկներ բերելը, այստեղ ծաղիկներ աճեցնելը և այնուհետև դրանք Նիդեռլանդներ հետ տանելը անիմաստ է. զուտ տնտեսական տեսանկյունից այդ սխեման շահավետ չէ. շուկան պարզապես այդպես չի աշխատի», – կարծում է Թավադյանը։
Նա հավելեց, որ ԵՄ արտահանման հեռանկարների առումով նույն պատկերն է նաև հայկական մյուս ապրանքների դեպքում։ Օրինակ՝ Հայաստանի ձկնաբուծության ոլորտը խոր ճգնաժամ է ապրում. տնտեսագետի տվյալներով՝ վերջին ամիսների ընթացքում մոտ 20 000 տոննա ձկնամթերք է փչացել։ Թավադյանը նշեց` հայաստանյան ձկան որակը համեմատելի է թուրքական արտադրանքի հետ, սակայն Թուրքիան աշխարհագրորեն ավելի մոտ է Եվրոպային։
Բացի այդ, Թուրքիայի գյուղատնտեսական արդյունաբերությունը և ձկնորսության ոլորտը զգալի սուբսիդիաներ են ստանում թուրքական կառավարությունից, թուրքական ընկերություններն էլ արդեն գրավել են եվրոպական շուկայի զգալի մասը, մասնավորապես՝ գյուղատնտեսական արտադրանքի շուկան: Ու թեև արտադրանքի որակը կարող է համեմատելի լինել, մրցակցային պայմանները անհավասար են: Բացի այդ եվրոպական չափանիշներին համապատասխանելու խնդիր կա: Դա վերաբերում է ոչ միայն թունաքիմիկատների օգտագործմանը, որոնք կարգավորում են պահանջում Հայաստանում, այլև այնպիսի միջոցառումների ներդրման անհրաժեշտությանը, ինչպիսիք են ցանքաշրջանառությունը, պտուղների չափսերի ստանդարտացումը և այլն:
«Այլ կերպ ասած` նույնիսկ ամենաբարենպաստ պայմաններում, հաշվի առնելով, որ մենք ելք չունենք դեպի ծով, և կան սահմանային անցման հետ կապված խնդիրներ, ապրանքները Եվրամիության շուկա հասցնելը կարող է տևել երկու-երեք շաբաթ. այս ընթացքում փչացող մթերքը անխուսափելիորեն ոչ պիտանի կդառնա։ Մենք պետք է դա հասկանանք։ Իրականությունն այն է, որ մեր գյուղմթերքի հիմնական շուկան շարունակում է մնալ Ռուսաստանը», – եզրափակեց Թավադյանը:
Հիշեցնենք` Աղասի Թավադյանը 2026 թվականի երկրորդ եռամսյակում գյուղատնտեսական ոլորտի անկումը ռեկորդային էր որակել:
Sputnik Արմենիա
