Последние новости

ԲԵՆԶԻՆ ՂԱԶԱԽՍՏԱՆԻՑ. ՉԱՓԸ ՆՇԱՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՉՈՒՆԻ՞

Ընթացիկ տարվա հուլիսի 2-ին Հայաստանի կառավարության նիստում հավանություն է տվել «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Ղազախստանի Հանրապետության կառավարության միջև Հայաստանի Հանրապետություն նավթամթերքի մատակարարումների բնագավառում առևտրատնտեսական համագործակցության մասին» համաձայնագիր կնքելու առաջարկին, որի մասին խոսակցություններն ընթանում էին արդեն շատ վաղուց:

Համաձայն այդ փաստաթղթի, Ղազախստանից ներկրումով՝ մեր երկիրը կարող է թեթև նավթամթերք (բենզին, դիզվառելիք) ստանալու նոր, այլընտրանքային աղբյուր ստանալ, որոնք ընդ որում ազատվում են արտահանման մաքսատուրքի գանձումից (նույն արտոնությունը գործում է նաև Ռուսաստանից իրականացվող համանման մատակարարումների նկատմամբ): Նշենք, որ Ղազախստանի իշխանությունները ս.թ. ապրիլի 1-ից զրոյացրել են նավթամթերքի արտահանման տուրքերը բոլորի համար՝ կապված նավթի գների անկման հետ, սակայն հետագայում դրանք կարող են վերականգնվել, ինչը արդեն չի անդրադառնա Հայաստանի վրա…

2019 թվականի դեկտեմբերին Ղազախստանի էներգետիկայի փոխնախարար Ասեթ Մագաուովը Նուր-Սուլթանում կայացած մամուլի ասուլիսում հայտնել էր, որ հայկական կողմը չի նշել ներմուծման պահանջվող ծավալները։ «Ընդհանուր առմամբ նրանք պատրաստ են ցանկացած ծավալի։ Բայց այնտեղ բուն լոգիստիկան բարդ է։ Ես կարծում եմ, որ հայկական կողմը շահագրգռված է իրենց շուկայում մեր ցանկացած ներկայությամբ»,- ասել էր նա։ Հավելենք, որ փաստաթղթի համաձայն՝ երկու կողմերը մինչև յուրաքանչյուր տարվա դեկտեմբերի 1-ն ընկած ժամկետում կկազմեն ապրանքների ցանկն ու ծավալները (արտահանման-ներկրման գործառնությունների ինդիկատիվ հաշվեկշիռները)։ Ընդ որում, ինչպես սահմանված է ԵԱՏՄ-ի կանոններով, ղազախստանյան նավթամթերքը պետք է օգտագործվի բացառապես Հայաստանի ներքին կարիքների համար, ուստի երրորդ երկրներ վերաարտահանման դեպքում Հայաստանը պարտավոր կլինի Ղազախստանին փոխհատուցել վերաարտահանված ծավալների համար մաքսատուրքի չափով գումար:

Իհարկե, տարբերականացումն ու մրցակցությունը և, համապատասխանաբար, ավելի ընդունելի գներն ու որակը հիանալի բան են, հոյակապ։ Այդ մասին հենց կառավարության նիստում անմիջապես շեփորեց վարչապետ Փաշինյանը, թեև Հայաստանի տնտեսության մենաշնորհայնությունը վերացնելու վերաբերյալ նա արտահայտվեց շատ ավելի զգուշավոր, քան իշխանության գալուց կարճ ժամանակ անց, երբ հայտարարում էր, թե Հայաստանում արհեստական մենաշնորհներ այլևս գոյություն չունեն։ Այսօր պարզվում է, որ մենաշնորհները մեր հայրենիքում լոկ թուլացած են, բայց ամենևին վերացված չեն։

Բայց վերադառնանք բուն թեմային։ ՀՀ կառավարության հակիրճ հաղորդագրությունը չի պատասխանում ամենակարևոր հարցերին։ Նախ, ելնելով այն հանգամանքից, որ առաքման լոգիստիկայի ծախսերը զգալի մաս են կազմում նավթամթերքի ինքնարժեքի և, համապատասխանաբար՝ գնի մեջ, ինչպիսի՞ն է լինելու ղազախստանյան բենզինի և դիզվառելիքի գնագոյացումը, որքանո՞վ դրանք մրցունակ կլինեն ռուսական համանման ապրանքների հետ և կկարողանա՞ն արդյոք առևտրային շահութաբերություն ապահովել: Եվ ով ՝ պետությունը, թե՞ ինչ-որ մասնավոր կազմակերպություն է զբաղվելու դրանով, այսինքն կոնկրետ ո՞ւմ է վաճառվելու Ղազախստանից բերված ապրանքը (ինչպես հայտնի է, ռուսաստանյան մատակարարումները Հայաստան իրականացվում են առավելապես «Ռոսնեֆտ» պետական ընկերության և ավելի քիչ չափով՝ «Գազպրոմնեֆտ»-ի միջոցով, որոնք այնուհետ վերավաճառում են այդ ապրանքները տեղական նավթաթրեյդերներին) ։

Համաձայնեք, տվյալ դեպքում բավական դժվար է պատկերացնել մեր երկիր նավթամթերքի առաքման ավելի էժան լոգիստիկա, քան ՌԴ-ից։ Ռուսական մատակարարումները ծովային տրանսպորտով տարանցիկ փոխադրվում են վրացական նավահանգիստներ և այնուհետ երկաթուղով բերվում Հայաստաննդ որում ամենամեծ խնդիրը վճարն է Վրաստանի տարածքով թանկարժեք տարանցման համար, ինչի վրա լավ կլիներ, եթե վերջապես կենտրոնանային հայկական իշխանությունները): Իսկ տվյալ դեպքում, առավել, այսպես ասած՝ տեսանելի տարբերակը Ղազախստանից ծովային տրանսպորտով երթուղին է Կասպից ծովով և այնուհետ Իրանի տարածքով ավտոտրանսպորտով տարանցիկ փոխադրումը Հայաստան։ Ի դեպ, հենց այդ երթուղին էր ժամանակին օգտագործվում Թուրքմենստանից Հայաստան նավթամթերք մատակարարելու համար։ Բայց այլընտրանքը՝ այլընտրանք, սակայն դա տնտեսապես նպատակահարմար է միայն այն դեպքում, եթե աշխատի ֆինանսական բաղադրիչը, ինչում մեծ կասկածներ կան։

Իմիջիայլոց, համաձայնագրի նախագծի սկզբնական տարբերակում Ղազախստանից Հայաստան նավթամթերքի փոխադրումը նախատեսվում էր երկաթուղային և/կամ ծովային տրանսպորտի օգտագործմամբ, և միայն ՀՀ պետեկամուտների կոմիտեի դիտողությունից հետո նախագծում մտցվեց խառը և/կամ համակցված լոգիստիկայի հնարավորությունը, որը ներառում է նաև ավտոմոբիլային և/կամ օդային տրանսպորտի օգտագործում: Ավտուտրանսպորտի համար «5+» թվանշան ենք դնում կոմիտեին, իսկ այ ինքնաթիռներով նավթամթերքի փոխադրում պատկերացնելու համար, համաձայնեք, պետք է օժտված լինել չափազանց հարուստ երևակայությամբ:

Կասկածների մյուս հատվածը կապված է Եվրասիական (ԵԱՏՄ) Եվրա-5 ստանդարտի նավթամթերքով Հայաստանի մատակարումն ապահովելու բուն Ղազախստանի հնարավորությունների հետ։ Ինչպես հայտնի է, մինչև վերջերս Ղազախստանն արտահանում էր անմշակ նավթ, իսկ ինքը էժան ճանապարհով նույն Ռուսաստանից ներկրում Եվրո-5 ստանդարտի բենզին, որի պակասն ուներ ներքին շուկայում։ Եվ ահա իր նավթավերամշակման գործարանների արդիականացումից հետո այդ երկիրն այժմ մտադիր է դուրս գալ նաև պատրաստի նավթամթերքի միջազգային շուկա։ Հայաստանի հետ ստորագրված համաձայնագրի նմանությամբ փաստաթղթեր են նախապատրաստվում Ղրղզստանի և Բելառուսի հետ: Կարծում ենք, այդ մատակարարումների ծավալներն ամեն դեպքում մեծ չեն լինի, այնպես որ խոսքը մեծ հաշվով վերաբերում է պարզապես մատակարարումների տարբերականացված աղբյուրի առկայությանը (ծայրահեղ դեպքերի համար), որոնց ծավալները դժվար թե կարող են արժանապատիվ մրցակցել Ռուսաստանից ներկրվող ծավալների հետ և, հետևաբար, հակառակ Փաշինյանի էքստազի, ամեն դեպքում էական ազդեցություն չեն ունենա Հայաստանի ներքին շուկայում գնագոյացման վրա։

Թեպետ, նոր նախագիծը միանգամայն տեղավորվում է նաև վերջին իրադարձությունների շարքում, որոնք այսպես թե այնպես կարելի է կապել Ռուսաստանից կախվածությունը ամեն կերպ ու տարբեր ուղղություններով նվազեցնելու Փաշինյանի աշխատակազմի փորձերի հետ (գազի գները, վարկը ՀԱԷԿ-ի համար, վարչապետի չմասնակցելը Մոսկվայում Հաղթանակի զորահանդեսին, Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսությամբ եթերի տրամադրումը ընդդիմադիր Նավալնիին) ։ Բայց դա արդեն քաղաքականություն է…

Основная тема:
Теги:

    ПОСЛЕДНИЕ ОТ АВТОРА

    • АРМЕНИЯ-ИРАН: «ПОЗДНЕЕ ЗАЖИГАНИЕ» ИЛИ «ЗАГЛОХШИЙ МОТОР»?
      2024-02-21 10:27
      1018

      ЕАЭС удвоил торговлю с ИРИ, а Армения - сократила На днях с рабочим визитом в Тегеране находился вице-премьер Армении Мгер Григорян, которого принял президент Ирана Эбрахим Раиси, после чего в рамках визита прошло 18-е заседание межправительственной комиссии, где с иранской стороны председательствовал вице-президент ИРИ, руководитель организации по программированию и бюджету Давуд Манзури. Сообщается, что было подписано соглашение об экономическом сотрудничестве в 19 сферах…

    • АЛЧНОСТЬ БЕЗ ГРАНИЦ
      2024-02-20 10:19
      944

      Тяжкий труд гастарбайтеров и роскошные особняки в европейских столицах 14 февраля электронное издание Hetq опубликовало заметку под заголовком «КГД начал облагать налогом уехавших на работу за рубеж: отправлено 1005 уведомлений», которую перепечатали некоторые информационные агентства. В публикации сказано: «Граждан Армении, выехавших на заработки в Россию и другие страны СНГ, поставили перед фактом. Тысячи людей, которые отправились в РФ на заработки, заработали деньги, а затем вернулись в Армению, получили письма из Комитета государственных доходов о том, что у них есть налоговая задолженность в размере от 100000 до 1000000 драмов, и они должны выплатить эти суммы»…

    • ВМЕСТО «MADE IN ARMENIA» – «ACROSS ARMENIA»
      2024-02-20 10:14
      921

      Без алмазных копий и автомобилестроения, но в статистике Кажется, в Министерстве экономики после недавних скандальных арестов в этом ведомстве «парализованные», по словам министра Ваана Керобяна, сотрудники совсем перестали соображать и хоть как-то сопрягаться с реальностью…

    • АРМЯНСКАЯ «ЮВЕЛИРКА» РВАНУЛА ВВЕРХ НА ИНФЛЯЦИИ В ТУРЦИИ
      2024-02-19 10:13
      1760

      Как ни крути, а армянская экономика вместе с ослаблением благоприятных внешних факторов постепенно теряет динамику. Двузначные показатели прироста экономической активности в первой половине прошлого года, когда, в частности, в марте они достигли 14%, к концу года сползли ниже 10% (в декабре – 9,5%). Заложенный на текущий год в госбюджете прирост в 7% вряд ли будет выполнен и останется благим пожеланием правительства Пашиняна, которое после начала войны на Украине самозабвенно паразитировало на сложившихся в ее результате последствиях, не особенно задумываясь о создании надежных и долговременных базисных условий для развития собственного экономического потенциала...






    ПОСЛЕДНЕЕ ПО ТЕМЕ

    • ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՀԱՅՏՆՎԵԼ ԵՆ… ՆԱՎԹԱՌՈՒԲԼԻՆԵՐ
      2019-06-17 20:34
      921

      Օրինակը վարակիչ չդարձավ այլ նավթաթրեյդերների համար Վերջին շրջանի նորությունը, որը գործնականում աննկատ մնաց հայկական ԶԼՄ-ների կողմից. «Գազպրոմ նեֆտ» ռուսաստանյան ընկերությունը այս տարի սկսել է ռուբլու դիմաց նավթամթերքի մատակարարումները Հայաստան։