Последние новости

ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ՆԱՏՕ ԿԱՄ ՀԱՊԿ-2 ԴԱՇԻ՞ՆՔ

Հակամարտության միջազգայնացման ֆենոմենը

Համավարակի, ԱՄՆ-ում ընթացող նախընտրական պայքարի և, վերջապես, սեպտեմբերի 27-ի կիրակի օր լինելու վրա արված խաղադրույքն արդարացված գտնվեց լոկ տեսության մակարդակով։ Գործնականում ամեն ինչ այլ ընթացք ստացավ. համաշխարհային հանրությունը պատրաստակամ շեղվեց վերոնշյալ խնդիրներից՝ հանուն գլոբալ խնդրի։ Արդեն կիրակի առավոտյան Թուրքիայի և Ադրբեջանի առաջին դեմքերը տհաճ անակնկալի եկան այն փաստից, որ աշխարհը միանգամից մոռացավ համավարակի մասին և սկսեց խոսել հակամարտության գոտում ահագնացման անթույլատրելիության մասին։

Սեպտեմբերի 30-ին Ադրբեջանը 90-ականներից հետո առաջին անգամ ռազմական օդուժ կիրառեց Արցախի խաղաղ բնակիչների դեմ։ Մարտակերտում ռմբակոծում էին խիտ բնակեցված շրջանները, կան զոհեր ու վիրավորներ։ 5 օրում Արցախում զոհվել է ավելի քան 10 քաղաքացիական անձ, այդ թվում՝ երեխա։ Ռազմական գործողությունների ամփոփագրերը չեն իջնում համաշխարհային առաջատար պարբերականների էջերից և առաջին տեղում են համաշխարհային հեռուստաալիքների եթերային ցանցի գլխավոր նորությունների վարկանիշներում: Աշխարհի տարբեր մասերում ազդեցիկ քաղաքական գործիչների հնչեցրած հայտարարությունները հաշված օրերի ընթացքում հանգեցրին իրադարձությունների միջազգայնացման։ Արտահայտվեցին համաշխարհային բոլոր առաջնորդները։ Սու-25 հայկական խոցված ինքնաթիռի հետ կապված պատմությունը հայտնի դարձավ ողջ աշխարհին։

Ռազմական գործողությունների յուրաքանչյուր օրը նշանակում է տեխնիկական ռեսուրսների մաշում։ Դատելով տանկերի, անօդաչու սարքերի և հայկական զինված ուժերի կողմից խոցված ու գրավված ռազմական այլ տեխնիկայի քանակից՝ Ադրբեջանը փող չի խնայում սպառազինության վրա։ Այն, ինչը գնվում է նավթադոլարներով, մարտի դաշտում դառնում է հայկական ստորաբաժանումների ռազմավար։ Այդպես էր նաև առաջին ազատամարտի տարիներին։ Վաղ թե ուշ տեխնիկական ռեսուրսը թարմացում կպահանջի, բայց այդ դեպքում էլ գերակշռությունը կլինի հակառակորդի կողմում, մինչդեռ հայերի կողմում կմնա մարդկային ռեսուրսը, իսկ պատերազմում հաղթում է բնավ ոչ տեխնիկան, պատերազմում հաղթում են մարդիկ։ Դրա համար էլ հակառակորդին չի հաջողվում ճեղք գտնել Արցախի Հանրապետության պաշտպանության մեջ և շարժվել դեպի երկրի խորքը։ Վարձկաններն ու ազգային փոքրամասնությունները պատրաստակամորեն թիկունք են ցույց տալիս հայկական ստորաբաժանումներին և կամավորներին շփման գծի ողջ երկայնքով։

Փաշինյանն առանց խանդավառության ընդունեց Մոսկվա-Երևան-Բաքու համաժողովի գաղափարը։ Նրա արձագանքը վկայում է այն մասին, որ գերակշռությունը Ադրբեջանի կողմում չէ։ Հայկական կողմին, որն ամուր պահում է պաշտպանությունը, վայել չէ լսել Ալիևի հերթական կտրական պահանջները։ Փաշինյանը դեմ արտահայտվեց նաև խաղաղապահների տեղակայմանը, հասկացնել տալով, որ հայկական կողմի դիրքերն իրեն պարտադրված պատերազմում բավականին ամուր են, իսկ խաղաղապահների տեղակայման մասին, որպես կանոն, խնդրում է այն կողմը, որը պարտություն է կրում:

Ինչո՞ւ են լռում ՆԱՏՕ-ն և ՀԱՊԿ-ը

Հայկական կողմը ապացույցներ ունի, որոնք վկայում են այն մասին, որ համատեղ զորավարժություններից հետո թուրքական F-16 բազմաֆունկցիոնալ կործանիչները դուրս չեն բերվել Ադրբեջանի տարածքից. դրանք պարբերաբար հետախուզական թռիչքներ են կատարում:

Եթե անգամ հայկական Սու-25 գրոհային ինքնաթիռը խոցվել է Ադրբեջանի տարածքից, չնայած կան տեղեկություններ, որ F-16-ը խախտել է Հայաստանի օդային սահմանը, ապա նույնիսկ այդ դեպքում, միջազգային կանոններով, խոսքը պետական տարածքը խախտելու մասին է: Թուրքական կործանիչը կարող է խոցած լինել հայկական գրոհային ինքնաթիռը մեծ հեռավորությունից, սակայն նրա արձակած արկը խոցել է Հայաստանի ինքնաթիռը մեր տարածքի երկնքում։ Այն մասին, որ Ադրբեջանի կողմից Թուրքիան պատերազմում է ՆԱՏՕ-ի սպառազինությունների օգնությամբ, այսօր խոսում է ողջ աշխարհը, բայց Թուրքիայի նկատմամբ պաշտոնական պատժամիջոցների մասին չգիտես ինչու չեն խոսում

Ինչո՞ւ ՆԱՏՕ-ի ղեկավարությունը ոչ մի կերպ չի արձագանքում այն փաստին, որ դաշինքի զինանոցն օգտագործվում է Հայաստանի և Արցախի խաղաղ բնակիչների դեմ։ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը մտահոգություն հայտնեց Թուրքիայի ռազմատենչ հայտարարությունների առնչությամբ, որն ահագնացման է դրդում Ադրբեջանին: Դա ասում է այն պետության ղեկավարը, որը Թուրքիայի գործընկերն է ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում։ Ողջ աշխարհը խոսում է ռազմական գործողությունների շուտափույթ դադարեցման անհրաժեշտության մասին, բացառություն են կազմում Թուրքիան, Պակիստանը և էլի մեկ-երկու պետություններ: Մակրոնն ասաց նաև, որ առանց Մոսկվայի ջանքերի անհնար է կարգավորել հակամարտությունը: Ցավոք, ՀԱՊԿ-ը նույնպես դեռ լռում է, բայց տվյալ դեպքում հարցը դեմ է առնում Հայաստանին. Փաշինյանը չի դիմել դաշինքին նույնիսկ խորհրդակցությունների մակարդակով։

Ընթացիկ իրավիճակում ՀԱՊԿ-ին դիմելու թեման արծարծվում է միայն վերլուծաբանների մակարդակով, որոնք օգտագործում են դա որպես առիթ՝ հիշեցնելու Փաշինյանին, որ վարչապետի պաշտոնում իր գործունեությունը նա սկսեց Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության վարկաբեկմամբ, դրա գլխավոր քարտուղարի պաշտոնից հետ կանչելով գեներալ Յուրի Խաչատուրովին: Հետկանչը, հիշեցնեմ, տեղի ունեցավ 2008-ի մարտի 1-ին սահմանադրական կարգը տապալելու հոդվածով կալանավորման պատրվակով: Խաչատուրովի հեռանալը ճգնաժամ առաջացրեց ՀԱՊԿ-ում և գործեց ի նպաստ հավաքական Արևմուտքի շահերի, մինչդեռ ռուսական կողմն այն ժամանակ խնդրում էր Փաշինյանին հետաձգել դա: Հայկական խոցված ինքնաթիռի հետ կապված միջադեպն ու Վարդենիսի ուղղությամբ ռումբային հարվածները չեն գնահատվում որպես հարձակում ՀԱՊԿ անդամ պետության վրա, ուստի Հայաստանի վարչապետը չի շտապում դիմել դաշինքին։ Բացի այդ, դժվար է, հավանաբար, ջուր խմել այն աղբյուրից, որի մեջ հենց ինքն է թքել:

Է՛լ ավելի դժվար է ակնկալել դաշինքի օգնությունն այն տեսանկյունից, որ դրա կազմում ընդգրկված են Ադրբեջանի հետ բարեկամական հարաբերություններ ունեցող երկրներ։ Հայաստանի դիմումը կարող է հանգեցնել ևս մեկ ճգնաժամի։ Ակնհայտ է, որ որոշ պետություններ ավելի շուտ կլքեն ՀԱՊԿ-ի ձևաչափը, քան ռազմական օգնություն կցուցաբերեն Հայաստանին…

Թուրքիան հաստագրում է միջանկյալ արդյունքները

Ինչ վերաբերում է Արցախի Հանրապետության հետ ռազմական փոխօգնության պայմանագրի կնքմանը, ապա դա համարժեք է նրա անկախության ճանաչմանը, քանզի չի կարելի պայմանագիր կնքել, եթե կողմերից մեկը միջազգային իրավունքի սուբյեկտ չէ: Բազմաթիվ վերլուծաբաններ համակարծիք են, որ ճանաչումը պետք է կայանա հաղթանակից հետո։

Շատերն այդ առիթով հիշեցին 1994 թվականը, երբ պետք էր հաստագրել հայկական զենքի հաղթանակը և ճանաչել Լեռնային Ղարաբաղը, բայց հհշական ղեկավարությունը՝ նախագահ Տեր-Պետրոսյանի գլխավորությամբ, հրաժարվեց դա անել։

Ռազմական գործողությունների երրորդ օրը ռուսական և արևմտյան լրատվամիջոցները սկսեցին խոսել թյուրքական ՀԱՊԿ-ի կամ ՆԱՏՕ-ի ստեղծման հեռանկարի մասին։ Խոսքը հոկտեմբերին ռազմական դաշինք ձևավորելու Թուրքիայի մտադրության մասին էր՝ Ադրբեջանի, Թուրքմենստանի, Ուզբեկստանի և այլ պետությունների մասնակցությամբ։ Այդպիսին կլինի ներկայիս պատերազմի միջանկյալ արդյունքներից մեկը։ Թուրքիան մտադիր է հաստագրել Արցախի Հանրապետության դեմ ագրեսիային իր մասնակցության արդյունքները։ Ի վիճակի՞ են արդյոք Ռուսաստանը և ՆԱՏՕ-ի անդամ պետությունները խանգարել թուրքական ծրագրերի իրականացմանը, որոնք սպառնալիք են ներկայացնում ոչ միայն Ռուսաստանի, այլև Եվրամիության համար:

Հայ պատմաբանները, ռուսաստանյան բազմաթիվ քաղաքական գործիչներ ու զինվորականներ խոսել են աշխարհին սպառնացող թուրքական վտանգի մասին դեռ անցած հարյուրամյակում, սակայն աշխարհը երկար ժամանակ խուլ էր այդ նախազգուշացումների նկատմամբ։ Արցախի Հանրապետության դեմ ուղղված ռազմական ագրեսիան ստիպեց քաղաքակիրթ աշխարհին տեսնել ոչ թե թերթային, ոչ թե գրքային, այլ իրական վտանգը, որ բխում է Թուրքիայից։ Ի դեպ, որոշ պարբերականներում ապագա թյուրքական ՆԱՏՕ-ն անվանում են թյուրքական ՀԱՊԿ-2, ակնարկելով Ռուսաստանի հովանու ներքո ստեղծված ներկայիս դաշինքի բնույթը, որի անդամները, կրկնեմ, ավելի շուտ կլքեն կազմակերպությունը, քան ռազմական օգնություն կցուցաբերեն Հայաստանին։ Այն, որ թյուրքական դաշինքը գլոբալ սպառնալիք կդառնա քաղաքակիրթ աշխարհի համար, ոչ մեկին բացատրելու հարկ չկա։ Թուրքիան այսօր արդեն վարձկան-ահաբեկիչներ է մատակարարում Ադրբեջանին…

Основная тема:
Теги:

    ПОСЛЕДНИЕ ОТ АВТОРА

    • ЭЛЕМЕНТАРНАЯ АРИФМЕТИКА И СТАВКИ НА ПЯТУЮ КОЛОННУ
      2020-11-27 11:11
      688

      Заручился поддержкой Все адресованные Пашиняну обращения начинаются либо заканчиваются словами: « Если в тебе осталась хоть капля сознательности и любви к родине, хоть капля армянской крови, то ты должен подать в отставку!». После 9 ноября прошло немало времени, пора перейти к выводам, которые  очевидны: по доброй воле премьер в отставку не подаст, а потому наш разговор  об элементарной арифметике.

    • АННЕКСИЯ ВМЕСТО КОНТРИБУЦИИ? ГДЕ ГАРАНТИЯ, ЧТО НИКОЛ НЕ ПОДПИШЕТ ЗА СПИНОЙ У НАРОДА ЕЩЕ ОДИН ДОКУМЕНТ?
      2020-11-25 10:11
      1565

      Не договор, а договоренность Ни один гражданин Армении, в какой бы части света он ни находился, не может быть уверен, что после полуночи его не разбудят сообщением о том, что Пашинян в припадке очередного приступа безволия сдал Сюник.

    • АРИФМЕТИКА ПРЕДАТЕЛЬСТВА
      2020-11-22 11:36
      1160

      По заказу западных хозяев Сторонники премьера из фракции "Мой шаг" открытым текстом подстрекают оппозицию к заявлению о том, что она, якобы, против размещения российских миротворцев в Арцахе.

    • МЕРТВЫЕ БЕЗ ПОГРЕБЕНИЯ
      2020-11-22 11:15
      1222

      Эпоха большой лжи началась с подставного дедушки! 3 и 16 октября в Ходжалу находился танковый батальон, в его составе 18-летние бойцы, которые подбили по 4 танка противника, и были представлены к награде "Боевой Крест 2 степени".






    ПОСЛЕДНЕЕ ПО ТЕМЕ

    • Ալվինա ԳՅՈՒԼՈՒՄՅԱՆ. «ՄԵԶ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ Է ՊԱՇՏՊԱՆԵԼ ՍԵՓԱԿԱՆ ՇԱՀԵՐԸ»
      2020-11-26 21:15
      60

      Նոյեմբերի 10-ին Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների կողմից ստորագրված հայտարարությունից հետո իրավական բնույթի, այդ թվում՝ տարածքներին, սահմաններին, գերիներին և անհայտ կորածներին վերաբերող բազմաթիվ հարցեր մնացին օդում կախված։ Այսպես, հրադադարից հետո Ղարաբաղի մի շարք բնակավայրեր (ավելի քան 180) ստորագրված հայտարարության պայմաններով հանձնվում են Ադրբեջանին։ Հայկական իշխանությունների լռության խորապատկերին՝ հանձնվում են նաև այն գյուղերը, որոնց մասին ի սկզբանե խոսք անգամ չի եղել։ Հայրենի տունը թողած մարդիկ հայտնվել են բառացիորեն ճանապարհներին։

    • ԱՐԱՅԻԿ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ ԵՐԴՈՒՄԸ
      2020-11-24 09:10
      99

      Հադրութի շրջանի ղեկավար Կամո Պետրոսյանի խոսքերով՝ մեր վերահսկողության տակ է մնացել շրջանի ընդամենը երկու գյուղ՝ Խծաբերդն ու Հին Թաղերը։ Շրջանի 13500 քաղաքացիներ անօթևան են մնացել և անհասկանալի է, թե ինչ են անելու նրանք, քանզի Հայաստանն այլևս Արցախի անվտանգության երաշխավորը չէ, նա նույնիսկ սեփական անվտանգության երաշխավորը չէ։

    • «ՄԵՆՔ ԱՆՆԿԱՏ ԿՓՈԽԱՐԻՆԵՆՔ ՆՐԱՆՑ ԱՐԺԵՔՆԵՐԸ ԿԵՂԾՎԱԾՔՈՎ»…
      2020-11-11 08:31
      72

      Ժամանակին, ԽՍՀՄ-ի մոտալուտ փլուզման շրջանում, միութենական պետության ԶԼՄ-ներում շատ տարածված էր տեքստը, որի հեղինակությունը վերագրվում էր Ալեն Դալլեսին, որը գլխավորում էր ԱՄՆ-ի Կենտրոնական հետախուզական վարչությունը 1953-1961 թվականներին՝ ԽՍՀՄ-ի և ԱՄՆ-ի միջև ծավալվող «սառը պատերազմի» տարիներին:

    • ԴԸՄՓ-ԴԸՄՓ-ՀՈ՛Ւ
      2020-11-05 22:03
      695

      Երբ Աստված զրկում է մարդուն ուղեղից, ապա պատերազմում հաղթել, չի բացառվում, հնարավոր է։ Բայց դժվար է։ Երեկ մեր իշխանությունները քննարկում էին կազմակերպել։ Քննարկում էին այն հարցը, թե կարելի էր արդյոք խուսափել պատերազմից։ Նման քննարկման համար ավելի լավ ժամանակ չէր գտնվել։ Այդ թեման «պետք էր» քննարկել հենց հիմա, երբ իշխանությանը քննադատելն արգելված է, իսկ խախտողները տուգանվում են։ Այսինքն եթե որևէ մեկը կարծիք հայտներ, որ պատերազմից խուսափել կարելի էր, եթե չլինեին իշխանությունների սխալները, ապա նրան տեղնուտեղը կտուգանեին։ Որպեսզի քննարկի այն, ինչ «պետք է քննարկել», այլ ոչ թե այն, ինչ ցանկալի և անհրաժեշտ է քննարկել։ Ուստի իշխանությունները շատ «յուրաժամանակ» կազմակերպեցին նման քննարկումներ։