Հայաստանի հարավում Ամուլսարի ոսկու հանքավայրը կառավարող Lydian Armenia ընկերությունը տարեկան 7-9 մլն դոլարի ծավալով սոցիալական ծրագրեր կիրականացնի։ Ինչպես նշվում է այսօր Էկոնոմիկայի նախարարությունում ստորագրված համաձայնագրում, ծրագրերը կիրականացվեն հանքավայրին հարակից Վայք, Ջերմուկ և Սիսիան համայնքներում։
Շինարարության փուլում ընկերությունը նախատեսում է տարեկան ներդնել 7 մլն դոլար, իսկ արդյունահանման մեկնարկից հետո՝ 7-9 մլն դոլար՝ կախված տարվա ընթացքում ոսկու միջին գնից։ 2025 թվականի հուլիսի 1-ից մինչև 2026 թվականի դեկտեմբերի 31-ն ընկած ժամանակահատվածում ներդրումների ծավալը, ըստ համաձայնագրի, պետք է կազմի 10,5 մլն դոլար։ Ծրագրերի ընտրության և անցկացման համար կստեղծվի Ամուլսարի համայնքային զարգացման հիմնադրամ։
Համաձայնագիրը ստորագրել են Lydian Armenia-ի գործադիր տնօրեն Հայկ Ալոյանը և էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը, ինչպես նաև այն համայնքների ղեկավարները, որտեղ իրականացվելու են սոցիալական ծրագրերը՝ Վայքի (Մխիթար Մաթևոսյան), Սիսիանի (Հովսեփ Առաքելյան) և Ջերմուկի (Մանան Գևորգյան), ինչպես նաև Lydian Armenia-ում կառավարության ներկայացուցիչ Գնել Սանոսյանը։
Որպես Ամուլսարի հանքավայրի ազդեցությունը կրող բնակավայրեր նշված են Ջերմուկ քաղաքը, հարևան Կեչուտ և Գնդեվազ գյուղերը, ինչպես նաև Սարավան, Սարալանջ և Ուղեձոր (Վայքի շրջան) ու Գորայք (Սիսիանի շրջան) գյուղերը։
Ամուլսարի հանքավայրը, որը ոսկու պաշարներով երկրորդն է Հայաստանում, գտնվում է Վայոց Ձորի և Սյունիքի մարզերի սահմանին՝ Ջերմուկի և Կեչուտի ջրամբարի հարևանությամբ։ Դրա պատճառով բնապահպան ակտիվիստները 2018 թվականին ժամանակավորապես արգելափակել էին հանքավայրի մուտքը։
Հայաստանում իշխանափոխությունից հետո նոր կառավարությունը նախկին իշխանությունների կողմից Lydian ընկերությանը տրված ոսկու արդյունահանման լիցենզիաների վերանայում սկսեց։ Մի քանի կրկնակի փորձաքննություններ ցույց տվեցին, որ արդյունահանման հետ կապված բնապահպանական ռիսկերը մնում են կառավարելի։
2023 թվականի փետրվարին կնքված համաձայնագրերով կառավարությունը ստացավ Lydian Armenia-ի բաժնետոմսերի 12,5% -ը։ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության գնահատմամբ՝ հանքավայրի լիարժեք գործարկման համար անհրաժեշտ են 250 մլն դոլարի ներդրումներ (ընդ որում՝ այնտեղ արդեն կառուցված է ենթակառուցվածքների մեծ մասը)։
Sputnik Արմենիա
