Последние новости

ՈՎ Է ՄԱԿԱԲՈՒԾՈՒՄ ԱՆՑՅԱԼԻ ՀԱՇՎԻՆ

Եվ ինչի մասին է լռում թարմ վիճժողովածուն

Իշխանամետ ԶԼՄ-ները կառավարության թեթև ձեռքով ձևավորեցին և շարունակում են ձևավորել մինչև «թավշե հեղափոխությունը» Հայաստանի զարգացման բացարձակ բացասական պատկեր։ Աղմկոտ բացահայտումների և կոռուպցիոն սկանդալների շարանը կոչված է ստեղծելու այն տպավորությունը, թե մինչև իրենց գալը մեր երկրում իշխանության ղեկին կանգնած էին համատարած կոռուպցիոներներ, որոնց միակ հոգսը սեփական գրպանները լցնելն էր։ Իհարկե, դա բոլորովին էլ այդպես չէ, ինչի մասին պերճախոս վկայում է անցած տարի հրատարակված «Հայաստան. հիմնական զարգացումները 2007-2017 թվականներին» ծանրակշիռ վիճակագրական ժողովածուն։

Մտաբերենք. 2009 թվականին, երբ Նիկոլ Փաշինյանը դեռևս ճարտասանության վարժանքներ անգամ չէր անում խորհրդարանի պատերի ներսում, այլ թաքնվել էր ընդհատակում 2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձություններից հետո, իսկ այնուհետ հանձնվեց իշխանությունների ողորմածությանը, Հայաստան հասավ աննախադեպ համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամը, որի հետևանքները հաջորդած բոլոր տարիներին դեռ երկար ցնցեցին հայկական տնտեսությունը։ Հենց այն շրջանում, երբ Փաշինյանն անհոգ վայելում էր պետական ապահովման հմայքները, կառավարությունը ճգնաժամը հաղթահարելու նպատակով մշակեց իրական մասնահատվածին աջակցելու գործիքների ոչ ստանդարտ հավաքածու, որի արդյունավետ մեխանիզմներից մեկը դարձավ ԱԱՀ-ի կիրառման հետաձգումը կաբինետի կողմից հավանության արժանացած ներդրումային ծրագրերի շրջանակներում ներկրվող ապրանքների նկատմամբ, և որը գործում է առ այսօր։ Այդ ժամանակահատվածում կառավարությունը հաստատեց այդպիսի 99 ներդրողական ծրագրեր, որոնց ԱԱՀ-ի հետաձգման գումարը գնահատվում է 52,3 մլրդ դրամ։ Նշված 99 ծրագրերի շրջանակներում նախատեսված է ներդնել 670 մլրդ դրամ և ստեղծել 8164 աշխատատեղեր։

Գործադրված ջանքերի շնորհիվ ժամանակի հետ հաջողվեց ոչ միայն վերականգնել տնտեսությունը, այլև ապահովել դրա բարձր աճը։ Հայկական տնտեսությունն իրական արտահայտությամբ հետճգնաժամային տարիներին աճում էր տարեկան միջինը 3,5%-ով, իսկ բնակչության մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն (դոլարային արտահայտությամբ), համաձայն Համաշխարհային բանկի տվյալների բազայի, 2017 թվականին տվեց 82% աճ՝ 2006 թվականի համեմատությամբ, նշանակալիորեն առաջ անցնելով միջին համաշխարհային (38%) և տարածաշրջանային (13%) աճից։ Այդ ցուցանիշով մեր երկիրը տարածաշրջանի 44 երկրների մեջ դարձավ 4-րդը, զիջելով միայն Թուրքմենստանին, Վրաստանին և Ռումինիային։ 2006-2017թթ. ժամանակահատվածում Հայաստանի ՀՆԱ-ն (դոլարային արտահայտությամբ) ոչ ամբողջական 6,4 միլիարդից աճեց մինչև 11 միլիարդ 560 միլիոնի (181% աճ)։

Նիկոլ Փաշինյանին դուր չի գալիս հայկական տնտեսության ներկայիս կառուցվածքը և նա անդադրում կոչ է անում այն փոփոխել։ Ավելին, նրա հավաստիացումներով, տնտեսության կառուցվածքըարդեն փոփոխվել է հաշված ամիսների ընթացքում, թեև դա պարզապես անհնար է, ելնելով դրա բարձր իներցիականությունից։ Սրա վերաբերյալ վարչապետի բերած օրինակները ծիծաղելի են և անապացուցելի, քանի որ նույնիսկ մի քանի ճյուղերի (տեքստիլ, հագուստի արտադրություն) առաջին հայացքից զգալի աճը տեղի է ունենում ելակետային ցածր բազայի վրա և չնչին տեղ է գրավում ավելացված արժեքի ստեղծման մեջ։

Իսկ հիմա՝ այն մասին, թե այդ առումով ինչ է արվել դիտարկվող ժամանակահատվածում և ինչ է արձանագրել նշված վիճակագրական ժողովածուն։ Ասպես, 2007-2017թթ. ժամանակահատվածում Հայաստանի տնտեսական կառուցվածքը և առանձին ոլորտների մասնակցությունը տնտեսական աճին իրոք նկատելիորեն փոփոխվել են։ Եթե 2000-2006թթ. այդ տեսանկյունից առանցքային դերը պատկանում էր շինարարությանը, ապա 2007-2017թթ.-ին աճել է ներդրումը արդյունաբերության տնտեսական աճի և առանձնապես ծառայությունների ոլորտում։ Բացի այդ, արձանագրվել է տնտեսության հստակ շարժ արտահանման ուղղությամբ. ներկայիս վարչապետի ևս մեկ սևեռուն գաղափար, որն առայժմ հանգեցրել է միայն նրան, որ ներկրումը, աճելով ավելի արագ տեմպերով, քան արտահանումը, լրջորեն մեծացրել է ճեղքը արտահանման ու ներկրման միջև՝ հօգուտ վերջինի, թեև անցած տարիներին հաջողվել էր այդ արտաքին առևտրական հաշվեկշռի բացասական սալդոն 3-4 անգամից իջեցնել մինչև 1,5-ի։ Անցած տարվա արդյունքներով՝ այդ ցուցանիշը դարձյալ վերադարձել է արտահանման և ներկրման միջև կրկնակի տարբերության։

2006-2017թթ. Հայաստանից ապրանքների և ծառայությունների արտահանումը աճել էր 2,6 անգամ, նպաստելով, ինչպես նշվեց վերը, ընթացիկ հաշվի բացասական սալդոյի նշանակալի կրճատմանը։ ՀՀ ՀՆԱ-ի պարագայում արտահանումը 2006 թվականին կազմել է 25,8%, իսկ 2017-ին՝ արդեն 37%։ Ապրանքների արտահանումը նշված ժամանակահատվածում 1 մլրդ դոլարից հասել է գրեթե 2,4 միլիարդի, իսկ ծառայություններինը՝ 594 մլն դոլարից մինչև 1,9 միլիարդի։

Եվ այսպես, 2007-2017թթ. զգալի փոփոխություններ տեղի ունեցան այնպիսի գերակա բնագավառներում, ինչպիսիք են վերամշակող արդյունաբերության առանձին ոլորտները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաները և զբոսաշրջությունը։ Օրինակ, 2017 թվականին տուրիստական ներգնա այցելությունների թիվը 2006 թվականի համեմատ աճեց չորս անգամ, հասնելով մոտ 1,5 միլիոնի։ Հյուրանոցային համարների թիվն ավելացավ 4 անգամ, 2017-ին հասնելով 14 հազարի։ Իր հերթին, ՏՏ-ի ոլորտի արտադրությունը նույն ժամանակահատվածում ավելացավ 6 անգամ, արտահանումը՝ 4 անգամ, 2017 թվականին կազմելով մոտ 210 մլն դոլար։

ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով, արդյունաբերության մասնակցությունը ավելացված արժեքի աճին 10%-ից (2007թ.) հասել է մինչև 30%-ի, ծառայություններինը՝ 39%-ից մինչև 74%-ի, գյուղատնտեսությանը՝ 13%-ից մինչև 22%-ի, իսկ այ, տնտեսության երբեմնի լոկոմոտիվի՝ շինարարութան մասնակցությունը 38%-ից իջել է մինչև մինուս 25%-ի։ Ընդ որում, 2017 թվականին մեկ զբաղվածի հաշվարկով ստեղծված ավելացված արժեքը գյուղատնտեսության, անտառտնտեսության ու ձկնորսության բնագավառներում անվանական արտահայտությամբ կազմել է 3,7 միլիոն դրամ, ինչը 2,5 անգամ գերազանցում է 2006 թվականի համանման ցուցանիշը։ Եվ վերջապես, եթե 2006 թվականին Հայաստանից արտահանվող կենդանական ու բուսական ծագման արտադրանքի ցուցանիշն ընդամենը 27 միլիոն դոլար էր, ապա 2017-ին՝ արդեն 107 միլիոն։

2017 թվականին, երբ Նիկոլ Փաշինյանի միակ բան ու գործն այն էր, որ խորհրդարանի պատերի ներսում հղկում էր իր ճոռոմախոսությունը, Հայաստանում նախորդ տարվա համեմատ գրանցվեց 7,6% իրական տնտեսական աճ, որին զգալիորեն նպաստեց արտահանման մասնահատվածի և վերամշակող արդյունաբերության նշանակալի ընդարձակումը։

Մենք կշարունակենք այս խոսակցությունը մոտակա թողարկումներում, առանձնակի ուշադրություն հատկացնելով այն կարևոր հանգամանքին, թե ինչպես են այս և այլ ցուցանիշներն անդրադարձել մարդկանց սոցիալական բարօրության, երկրում աղքատության հաղթահարման վրա։

Основная тема:
Теги:

    ПОСЛЕДНИЕ ОТ АВТОРА

    • КОГДА РОДИТСЯ ЛИДЕР НАЦИИ?
      2021-10-14 11:28
      1070

      И как остановить демографическое "кровотечение"? В мае с.г. "ГА" сообщил о создании во Франции новой всеармянской независимой площадки DiasporArm c одновременным запуском многоязычного веб-сайта организации - Diasporarm.org. Активный поиск неравнодушными людьми путей выхода из сложившейся тяжелой ситуации и перспектив на будущее сегодня идет не только в Армении и Арцахе, но и в Спюрке, причем в последнем случае положение усугубляется проблемами самосохранения, в том числе языкового, и в целом необходимостью воспитания и подготовки будущего поколения, живущего вне родных берегов.

    • НА СЛЕДУЮЩИЙ ДЕНЬ ПОСЛЕ ПАНДЕМИИ…
      2021-10-12 10:25
      780

      Выплата набранных долгов будет тормозить развитие Армении 11 октября с.г. опубликован рабочий документ Евразийского фонда стабилизации и развития (средствами ЕФСР управляет Евразийский банк развития - ЕАБР) "Эволюция инструментов и подходов в рамках расширенной Глобальной сети финансовой безопасности в ответ на кризис COVID-19". Исследование, в частности, отвечает на вопрос относительно объемов финансовой помощи в борьбе с пандемией.

    • ПО СТОПАМ МАНЬКИ-ОБЛИГАЦИИ
      2021-10-12 09:52
      1339

      Патриотические бонды обычно заканчиваются сокрушительным фиаско Кажется, правительство Пашиняна не на шутку увлеклось привлечением денег отовсюду, откуда возможно. За прошедший год ему удалось увеличить государственный долг Армении на целый миллиард – разумеется, в долларах США. То, что это долговое бремя тяжкой ношей осядет как на будущих правительствах, так и на последующих поколениях, власть временщиков и дилетантов нисколько не волнует. И спросить с них спустя годы будет не так легко, ведь для этого еще понадобится их отыскать…

    • КТО ТАМ ВЯКАЕТ О "СОЦИАЛЬНОМ БЮДЖЕТЕ"?
      2021-10-11 10:15
      1454

      Кому все и сразу, а пенсионерам – "поэтапные" 2-3 тысячи драмов На заседании правительства Армении 30 сентября без каких-либо обсуждений был одобрен весьма лаконично представленный министром финансов Тиграном Хачатряном проект госбюджета на будущий год. Депутатам-гэдэшникам сверху поручено хорошенько изучить главный финансовый закон страны с тем, чтобы на предстоящих парламентских слушаниях по проекту госбюджета-2022 возможно красочнее представить, как правительство в столь тяжелых условиях заботится о социальном благополучии населения…






    ПОСЛЕДНЕЕ ПО ТЕМЕ

    • ՆԻԿՈԼԻ ՆՇԱՁՈՂԸ
      2021-05-26 20:23
      2373

      Առաջին հայացքից բավական զարմանալի է, որ առաջիկա արտահերթ ընտրություններին պատրաստվում են մասնակցել այդքան մեծ թվով քաղաքական ուժեր ու գործիչներ։ Թվում է, բնավ ոչ բոլորն են կարող խիզախել հանձն առնել պատասխանատվությունը Հայաստանի ճակատագրի համար՝ գրեթե բոլոր ոլորտներում տիրող բացարձակ բարդակի, պետականության փաստացի կորստի, կառավարման համակարգի լիակատար փլուզման, սոցիալ-տնտեսական կաթվածահարության պայմաններում։

    • ԻՆՉ Է «ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆԸ»
      2021-05-07 17:05
      3827

      Իշխանավարման 3 տարիների արդյունքում Փաշինյանի թիմը ցույց տալու ոչինչ չունի Ի՞նչ բան է առհասարակ տնտեսությունը: Դա, ներեցեք ծեծված բնորոշման համար, երկրում ամեն օր արտադրվող բոլոր ապրանքների և ծառայությունների ամբողջությունն է։ Մեր երկրի տնտեսությունը բացառություն չէ։ Եվ ի՞նչ ունենք այսօր։

    • ՄԵԿ ՄԻԼԻՈՆԻ ՏԱՐԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆ
      2021-05-05 18:22
      3000

      Զբոսաշրջիկների հոսքը դեպի Հայաստան 2021 թվականին կլինի 2019 թվականի ցուցանիշների մոտ 25-30%-ի մակարդակում։ Ինչպես հայտարարեց Հայաստանի Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին ԳԱԼՍՏՅԱՆԸ, այդ մասին են վկայում կարգավորիչի կողմից վերջերս անցկացված ուսումնասիրություններն ու հարցումները, հաղորդում է ԱՌԿԱ-ն: «Կարծում ենք, որ 2021 թվականի համար դա վատ ցուցանիշ չէ, սակայն պետք է ջանքեր ներդնել, որ պատվաստումները տեղի ունենան (կորոնավիրուսի դեմ): Այս պահին կարող է չենք հասկանում պահի լրջությունը, սակայն ազգային իմունիտետ ձեռք բերելու խնդիրը կրիտիկական է լինելու 2021 թվականի վերջին, 2022 թվականին և հետագայում երկրի ընդհանուր զարգացման տեսանկյունից»,- ասաց նա երեքշաբթի օրը տեղի ունեցած մամլո ասուլիսում:

    • ԻՆՉՊԵՍ ՓԱՇԻՆՅԱՆԸ ՎԱԽԵՑՐԵՑ ԱԼԻԵՎԻՆ 0,1 ՏՈԿՈՍՈՎ
      2021-04-15 21:43
      3195

      Զարգացած ինտուիցիայով օժտված վարչապետը նոր գիտելիքներ ձեռք բերեց և հաղորդեց դրանք մեզ «Համակարգային կոռուպցիա չի եղել, եթե անգամ եղել է»,- այսպես, պատասխանելով ներդրումների մասին հարցին, արտահայտվեց վարչապետ Փաշինյանը ապրիլի 14-ին իր «գալա-համերգի» ժամանակ, որն ուղեկցվում էր ուսապարկերի ծափահարություններով։ Որևէ տրամաբանություն փնտրել կառավարության ղեկավարի խոսքերի մեջ չարժե. նա տասնյակ ու հարյուրավոր անգամներ ապացուցել է, որ մտածում է «Անգետիկը Լուսնի վրա» հեքիաթի կատեգորիաներով…