Последние новости

ՄԻ՞ԹԵ ՆՐԱՆՔ ՀՐԿԻԶԵԼ ԵՆ, ԹԱԼԱՆԵԼ, ԲՌՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԻՐԱՌԵԼ։ ՄԻԵՎՆՈ՛ՒՅՆՆ Է, ԿԸՆԿՆԵՆ ՀՈԴՎԱԾԻ ՏԱԿ

Անցած շաբաթվա վերջին արդեն երկրորդ քրեական գործը հարուցվեց՝ Օպերային թատրոնի շրջակայքի սրճարանների ապամոնտաժման դեմ մարտի 14-ի հայտնի բողոքի ակցիայի ընթացքում ոստիկանների նկատմամբ ուժի կիրառման փաստով։

Երկու գործերն էլ հետաքննվում են համաձայն ՀՀ Քր.օր.-ի 316 հոդվածի (բռնության կիրառում իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ)։ Առաջինը հարուցվել է մարտի 15-ին, մայրաքաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունում, իսկ երկրորդը՝ ՀՀ Ոստիկանությունում։ Իսկ ինչ վերաբերվում է այն ոստիկանին, որը նույն ակցիայի ժամանակ հարվածել է քաղաքացուն, ապա նրա լիազորությունները կասեցված են մինչև ծառայողական հետաքննության ավարտ, որն սկսվել է այդ տեսանկարահանված միջադեպի առնչությամբ։

316-րդ հոդվածը ՀՀ Քրեական օրենսգրքի բավական խիստ հոդվածներից է։ Առաջին մասով, որով և հարուցված են տվյալ քրեական գործերը, նախատեսվում է պատիժ՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկ կամ հինգհարյուրապատիկ չափով տուգանքից մինչև 5 տարուց ոչ ավելի ժամկետով ազատազրկում։ Իսկ համաձայն հոդվածի երրորդ, բարեբախտաբար՝ առայժմ չկիրառված մասի, պատիժը մինչև 10 տարվա ազատազրկումն է։

Հիշում եմ, ժամանակին ՀՀ Քր.օր.-ի 316-րդ հոդվածի կիրառումը ինչ մեծ զայրույթ առաջ բերեց նրանց շրջանում, ովքեր այսօր իշխանության ղեկին են։ «Թավշյաների» գալուց հետո հոդվածն առաջին անգամ է կիրառվում։ Մինչ հիմա իրավիճակը վերջին տարվա ընթացքում ճիշտ հակառակ տեսքն ուներ նրանց առումով, ովքեր մասնակցում էին շարժմանը, աջակցում նոր իշխանությանը։ Ինչ դրսևորումներ էլ ընդունեին նրանց գործողությունները, քրեական հետապնդում չէր կիրառվում։ Իսկ այ, ոստիկաններին, եթե նրանք պարզապես անզգուշաբար հպվում էին անցած տարվա գարնան բողոքի ակցիաների առանձնակի կատաղի մասնակիցներին (նստեցնում մեքենաները, կամ փորձում ճշտել, թե իրո՞ք իրենց առջև մամուլի ներկայացուցիչներ են), սպասում էր քրեական հետապնդում։ Հիշում եմ, թե ինչպես իրարանցման մեջ լրագրողին չճանաչած և մյուս կատաղի ցուցարարների հետ նրան մեքենա նստեցրած ոստիկանական բաժանմունքներից մեկի պետի նկատմամբ հարուցված գործով քննիչը զրույցի ժամանակ վստահալից խոստովանեց, որ նախկինում նման իրավիճակում քրեական գործ կհարուցվեր ցուցարարների դեմ, որոնք իրենց բավական ագրեսիվ էին պահում, իսկ այ, հիմա «քաշվում են ոստիկանները», որոնք պարզապես կատարել են իրենց պարտականությունները։

Անցավ մի քանի ամիս, և ամեն ինչ վերադարձավ ի շրջանս յուր։ Դատելով տեսանկարահանման կադրերից, ոստիկաններն առանձնակի նրբանկատություն չէին ցուցաբերում սրճարանների ապամոնտաժման դեմ բողոքի ակցիայի մասնակիցների նկատմամբ, իսկ այ, վերջիններիս որոշել են պատժել լիակատար ծրագրով. չէ՞ որ նրանք հանդգնել են ցույցի ելնել «թավշե» քաղաքապետի որոշման դեմ։ Ի՞նչ ներողամտության մասին այստեղ կարող է խոսք լինել։

Սկսենք նրանից, որ համաձայն Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 11-րդ հոդվածի, տվյալ ակցիաների ցրումը նշանակում է միջամտություն մարդու և քաղաքացու իրավունքներին։ Հասարակության ցանկացած անդամ իրավունք ունի ազատ արտահայտել իր հայացքները։ Համաձայն հոդվածի՝ յուրաքանչյուր ոք ունի խաղաղ հավաքների ազատության և այլոց հետ միավորվելու ազատության իրավունք` ներառյալ իր շահերի պաշտպանության համար արհմիություններ ստեղծելու և դրանց անդամակցելու իրավունքը։

Հոդվածի երկրորդ մասն ամրագրում է, որ այդ իրավունքների իրականացումը ենթակա չէ որևէ սահմանափակման, բացի նրանցից, որոնք նախատեսված են օրենքով և անհրաժեշտ են ժողովրդավարական հասարակայնությունում` ի շահ պետական անվտանգության կամ հասարակության անվտանգության, անկարգությունները կամ հանցագործությունները կանխելու, առողջությունը կամ բարոյականությունը կամ այլ անձանց իրավունքներն ու ազատությունները պաշտպանելու նպատակով։

ՀՀ Սահմանադրության 39-րդ հոդվածը նույնպես ամրագրում է, որ մարդն ազատ է անելու այն ամենը, ինչը չի խախտում այլոց իրավունքները և չի հակասում Սահմանադրությանը և օրենքներին։ Իսկ 44-րդ հոդվածն ուղղակիորեն երաշխավորում է հավաքների իրավունքը։

Սրճարանների ապամոնտաժման դեմ բողոքի ակցիաները՝ դրանց վարձակալների, աշխատանքը կորցրած աշխատողների և նրանց կողմնակիցների մասնակցությամբ, կրում էին խաղաղ բնույթ, չէին ուղեկցվում ագրեսիայով և ջարդարարությամբ։ Այլ կերպ ասած, նրանց գործողություններում անկարգություններ չէին դիտարկվում։ Օրինակ, «Մարտի 1»-ի գործում, ըստ պաշտոնական տվյալների, իրավապահ մարմիններն ունեին հավաստի տեղեկություններ, որ ցույցերի մասնակիցների մոտ պահվում էին զենք ու զինամթերք, վտանգավոր նյութեր, որոնք կարող էին օգտագործվել զանգվածային անկարգություններ սադրելու համար։ Այդ իսկ պատճառով էլ հարուցվեցին քրեական գործեր ՀՀ Քր.օր.-ի 316-րդ և նույնիսկ 225-րդ հոդվածներով (զանգվածային անկարգություններ)։ Մենք բոլորս հիշում ենք այսօրվա իշխանության ներկայացուցիչների վրդովմունքն այդ կապակցությամբ։

Սրճարանների ապամոնտաժման դեմ ցույցերի մասնակիցները հետապնդում էին իրավաչափ նպատակներ, ինչն ընդունված է ցանկացած ժողովրդավարական հասարակությունում։ Մի՞թե նրանք հրկիզել են, թալանել, բռնություն կիրառել, ինչպես արդեն մի քանի ամիս շարունակ գործում են «դեղին ժիլետները» Ֆրանսիայում։ Ամենևի՛ն։ Ցույցը ցրեցին։ Մի՞թե այդքանը բավական չէր։ Իսկ քրեական պատասխանատվության ենթարկելը Եվրակոնվենցիայի ենթատեքստում, այն էլ այդքան խիստ հոդվածով, ակնհայտորեն անիրավաչափ է, ավելին, արարքին անչափակից։ Մանավանդ որ մարդուն կոպտաբար հարվածած ոստիկանն ընդամենը հեռացված է պարտականությունների կատարումից։ Հնարավոր է՝ ժամանակավորապես։ Իսկ ցույցերի մասնակիցներին «ժպտում են» քրեական պատիժ, դատվածություն, որոնց հետքը երբեմն մնում է ողջ կյանքում։ Դարձյալ մեզանում երկակի չափանիշներ են, որոնք ակնբախորեն ցույց են տալիս, որ իշխանությունների մոտեցումը փոխվել է։

«Մարությանը կարող է բախվել քրեական պատասխանատվության» հոդվածում (19.03, «ԳԱ»-ի կայքում) փաստաբան Ա.Գրիգորյանը հիմնավորեց, որ սրճարանների ապամոնտաժման վերաբերյալ քաղաքապետի որոշումը ոչ այլ ինչ է, քան առ ոչինչ վարչական ակտ, քանի որ կայացվել է ոչ այն մարմնի կողմից, որն ուներ դրա իրավունքը։ «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» օրենքի 62-րդ հոդվածում ասվում է, որ իշխանությունները, որոնք կիրառում են նման որոշումներ, իրենք են ենթակա պատասխանատվության։ Սեփական իրավունքները պաշտպանող ցուցարարների պահանջները կանխահայտորեն իրավաչափ էին և չարգելված որևէ իրավական ակտերով։ Բայց որքանո՞վ էր իրավաչափ ոստիկանության միջամտությունը։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված կոպիտ ուժի կիրառումը։

Նոր իշխանությունների կողմից հռչակված ժողովրդավարության հաղթանակը հաստատում է, որ ժողովուրդն ազատ է արտահայտելու իր բողոքը հավաքների, ցույցերի և երթերի միջոցով։ Դա «թավշե հեղափոխության» խաղաքարերից մեկն է։ Բայց երբ բանը հասավ ինչ-որ անձանց կոլեկտիվ իրավունքների պաշտպանությանը, պարզվեց, որ դա տարածվում է ոչ բոլորի վրա։ Գլխի ընկան, որ այստեղ ավելի արդյունավետ կգործեն այն մեթոդները, որոնք նախկինում հենց իրենք են բազմիցս դատապարտել։ Եթե այսպես շարունակվի,կհասնենք նաև ՀՀ Քր.օր.-ի 225-րդ հոդվածին։ Ախ, որքա՜ն չէինք ցանկանա, որ բանը հասներ դրան։

Основная тема:
Теги:

    ПОСЛЕДНИЕ ОТ АВТОРА

    • Рубен МЕЛИКЯН: "НАЛИЦО КОНСТИТУЦИОННЫЙ КРИЗИС"
      2021-06-21 12:08
      315

      "Мы имеем дело с конституционным кризисом", - заявил правозащитник, экс-омбудсмен Арцаха Рубен МЕЛИКЯН, объясняя по просьбе "ГА", какое правовое развитие может быть, если оппозиция откажется от мандатов, не признав позорные и сомнительные результаты голосования на внеочередных выборах 20 июня.

    • ПУТЬ К СВОБОДЕ ПРОФЕССОРА ЧАРЧЯНА
      2021-06-20 10:06
      820

      Последний день предвыборной агитации, 18 июня (19 июня как известно, день тишины) ознаменовался возмутительным инцидентом – задержанием директора медцентра "Измирлян", известного врача, профессора Армена Чарчяна, являющегося кандидатом в депутаты от блока "Армения". Официальные СМИ немедленно подняли вселенский шум, а в соцсетях появилась запись его разговора с сотрудниками, ставшая основанием для задержания профессора.

    • Семен ПЕГОВ: "НАПАДЕНИЕ НА АРЦАХ РАВНОСИЛЬНО НАПАДЕНИЮ НА РОССИЮ"
      2021-06-18 10:49
      1866

      "Особенно жесткого накала страстей в предвыборной Армении я не ощутил. Но это, может, оттого, что акций не посещал, каких-то внутриполитических разборок не заметил. Политическая борьба не совсем мой профиль, я специализируюсь на освещении военных конфликтов. Надеюсь, что выборы 20 июня пройдут мирно, сейчас Армении не нужна эскалация внутри страны", - заявил в беседе с "ГА" принявший участие в четвертом заседании Лазаревского клуба военный корреспондент, руководитель проекта WarGonzo Семен ПЕГОВ.

    • СУДЫ ВЫНОСЯТ РЕШЕНИЯ В ПОЛЬЗУ ВЫНУЖДЕННЫХ ПЕРЕСЕЛЕНЦЕВ ИЗ АРЦАХА
      2021-06-17 20:50
      1991

      После 44-дневной войны очень многие граждане Арцаха лишились буквально всего, что имели - родной земли, близких, крыши над головой, имущества, работы. Часть из них вынужденно, ввиду потери жилья, переселились в Армению. К чести этих людей, отметим, что большинство из них предпочло жить в Армении, а не эмигрировало в другие страны. Но в довершение всех бед, обрушившихся на головы этих людей, отечественные, с позволения сказать, власти, пытаются лишить их права голосовать на внеочередных выборах 20 июня. О проблеме и путях ее решения в беседе с судебным обозревателем "ГА" подробно рассказал бывший омбудсмен Арцаха, правозащитник Рубен МЕЛИКЯН.






    ПОСЛЕДНЕЕ ПО ТЕМЕ

    • ՔՎԵԱՐԿԵՔ ԹԻՎ 6-ի ԿԱՄ ԹԻՎ 24-ի ՕԳՏԻՆ
      2021-06-18 17:47
      87

      Անվտանգության համակարգի փլուզումը սկսվեց Վայոց Ձորից «Ամեն ինչ սկսվեց այստեղից՝ Վայոց Ձորից։ 2018 թվականի մայիսին ադրբեջանցիները, օգտվելով մեր երկրում իրականացված իշխանազավթումից, բավականաչափ առաջ եկան Նախիջևանի հետ սահմանում։

    • ԿԱՆԽԱՏԵՍՈՒՄՆԵՐ, ՆՈՐ ՄԱՐՏԱՀՐԱՎԵՐՆԵՐ ԵՎ ՀԻՆ ԴԱՇՆԱԿԻՑՆԵՐ
      2021-06-16 08:57
      182

      Ըստ սոցհարցումների վերջին տվյալների, եթե գործող իշխանությունը չդիմի զանգվածային ընտրակեղծիքների, «Հայաստան» դաշինքն ընտրություններում հաղթելու լավ հնարավորություններ ունի, ինչը թույլ կտա ձևավորել կոալիցիոն կառավարություն։

    • 3 ՏԱՐԻ ՇԱՐՈՒՆԱԿ ԺՈՂՈՎՐԴԻՆ ՆԱԽԱՊԱՏՐԱՍՏՈՒՄ ԷԻՆ ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՁՆՄԱՆԸ, ԱՅԺՄ ԱՐԱԳԱՑՎԱԾ ՏԵՄՊԵՐՈՎ ՊԱՏՐԱՍՏՈՒՄ ԵՆ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ
      2021-06-15 08:50
      160

      Մեծ բեկման օրը. ոչ թե քարոզչություն, այլ աղանդավորական բնույթի մեդիտացիա Բեկումը նախընտրական քարոզարշավում սկսվեց հունիսի 9-ին Գյումրիից. այդ օրը նշանավորեց կապիտուլյանտի քաղաքական կարիերայի վախճանի սկիզբը: Կիսադատարկ հրապարակը դարձավ հիմնական վկայությունն այն բանի, որ հյուսիսային մայրաքաղաքը քվեարկել է վաղաժամկետ... ոտքերով։

    • ԻՆՉՊԻՍԻՆ ՏԵՐՏԵՐՆ Է, ԱՅՆՊԻՍԻՆ ԷԼ ԾԱՌԱՅԱՆԻՆ Է
      2021-06-12 14:15
      212

      Գործընկերներիցս մեկը վերջերս մտահոգություն հայտնեց, թե «չե՞ն ոտնահարվի արդյոք ԶԼՄ-ների իրավունքները, եթե Հայաստանում իշխանության գա Ռոբերտ Քոչարյանը»։ Հասկանալի է, որ այդօրինակ հարցը արտացոլումն է այն վաղեմի թեմայի, թե ինչպես «Ա1+» հեռուստաընկերությունը հեռարձակման արտոնագիր չստացավ Քոչարյանի նախագահության տարիներին։ Այստեղ կարելի է թերևս հիշեցնել, որ բաղձալի արտոնագիրն այն չստացավ նաև հետագայում. ո՛չ Սերժ Սարգսյանի, ո՛չ էլ Նիկոլ Փաշինյանի օրոք... Բայց հիմա խոսքը նույնիսկ այդ մասին չէ։