Последние новости

ԽԱՌՆԱԿ ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐԻ ՔՐՈՆԻԿՆԵՐ

Վարչապետ Փաշինյանը խորհրդարանի հայեցողությանը թողեց անցումային արդարադատության մեխանիզմների մշակումն ու «սահմանների նախորոշումը»։ Իսկ ինքը չարաշահումների և կոռուպցիայի վերաբերյալ իր նախկին ելույթներում անփոփոխ կերպով սահմանափակում էր այդ ժամանակաշրջանը վերջին երկու տասնամյակներով, ասես փակագծից դուրս թողնելով ՀՀՇ-ի և առաջին նախագահի կառավարման ժամանակներում երկրի տնտեսական ներուժի փլուզման և պետական բարիքի վատնման անխոնջ գործունեությունը…

Օրինակ, ահա թե ինչ է վերջերս գրել այդ առնչությամբ իր ֆեյսբուքյան էջում Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի Տնտեսության կարգավորման և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ֆակուլտետի դեկան Ատոմ Մարգարյանը. «Այս իրավիճակը հար և նման է Հայաստանի 90-ական թվականների կացությանը, երբ բառացիորեն մի քանի տարվա ընթացքում հեղափոխության և առաջադիմության լոզունգներով եկած քաղաքական ուժը դեգրադացվեց, պառակտվեց, իսկ արդեն 1995-96-ին թևակոխեց սահմանադրական կարգի պերմանենտ տապալումների, համակարգային կոռուպցիայի, միահեծան կառավարման, անվերջանալի քաղաքական սպանությունների ու հեղաշրջումների հորձանուտի մեջ: Եթե, օրինակ, պետությունն ինչ-որ ձեւով պետք է քաղաքական գնահատական տա ընտրությունների ընթացքում քաղաքացիների կամքի խեղումներին, ապա այդ քննությունը պետք է սկսվի 1995-96 թվականներից: Նույնը վերաբերում է կոռուպցիային, ոստիկանության կամայականություններին, չբացահայտված սպանություններին, իշխանավորների ամենաթողությանը, բիզնեսի եւ քաղաքական սերտաճմանը եւ այլն՝ այդ ամենի արմատները նույնպես 1990-ականների առաջին կեսում են: Բայց այս հարցում ներկայիս իշխանությունը խնդիր ունի: Բանն այն է, որ Նիկոլ Փաշինյանի այսօրվա երկրպագուների մոտավորապես կեսը նաեւ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի երկրպագուներն են, եւ եթե սկսվի ամբողջ 28 տարիներին օբյեկտիվ գնահատական տալու գործընթացը, ապա այդ՝ տեր-պետրոսյանական կեսը կնեղանա եւ երես կթեքի իշխանությունից»։

 Хроники смутного времени

Մեր կողմից հավելենք. բայց եթե դա չարվի, այսինքն չբացահայտվեն կոռուպցիայի և բազմաթիվ այլ չարաշահումների արմատներն ու ակունքները, ապա անցումային արդարադատության բուն գաղափարը կվարկաբեկվի, ստանալով «ընտրողականի» խարան։ Ընդ որում ինքը՝ իշխանությունը դժվար թե չի կռահում, թե որտեղ են թաքնված մեր այսօրվա դժբախտութունների, ընդհանուր բարիքը հափռելու գործում բավական ճարպիկ մեր որոշ հայրենակիցների հարստացման ակունքները, որոնք լիովին օգտվեցին անկախության առաջին տերիներին տիրող քաոսից ու խառնաշփոթից, երբ հասարակական-քաղաքական ողջ դրվածքի ձևափոխման այդչափ բարդ շրջանում երկրի կառավարման ղեկին կանգնեցին մարդիկ, որոնք չունեին ո՛չ այդ կառավարման փորձը, ո՛չ էլ փոքրիշատե կարգին գիտելիքներ այդ մասին, բայց փոխարենը արագ սովորեցին փոխարկել իրենց քաղաքական կապիտալը հնչուն ոսկու։

Իմ սերունդը հիշում է այդ ժամանակները և դրանց մասին գիտի բնավ ոչ լսածով։ Հիշում ենք, թե ինչպես էին մեր աչքի առաջ նվաստացնում ու դուրս մղում հայկական արդյունաբերության կայացման գործում ահռելի վաստակ ունեցող «կարմիր տնօրեններին», իսկ նրանց տեղում նշանակում ՀՀՇ-ի վերնախավի ներկայացուցիչներին, որոնք արտադրական ոչ մի փորձ չունեին։ Արտադրության կոփված գիտակների տեղում արդյունաբերական համալիրի ղեկին կանգնում էին հաճախ նույնիսկ միջնակարգ կրթություն չունեցող մարդիկ, որոնց պատկերացումները բիզնեսի մասին սահմանափակվում էին առաջին անհրաժեշտության իրերի մանր սպեկուլյացիայով։

 Хроники смутного времени

Սեփականաշնորհումից բացահայտ քաղաքական հոտ էր գալիս։ «Սապֆիր», «Հայհաստոց», Չարենցավանի արյունաբերական համալիր, Քարակերտի քարաձուլման գործարան, «Քար և սիլիկատներ», Նուբարաշենի թռչնաֆաբրիկա, մայրաքաղաքի անվադողերի գործարան և պաշտպանական «Ավիակոմպլեքս», Դիլիջանի «Իմպուլս», Վանաձորի «Ավտոմատիկա», «Էլեկտրոն», ճշգրիտ հաստոցների գործարան և զարգացած քիմկոմբինատ, Իջևանի «Բենտոնիտ», Գյումրիի թեթև արդյունաբերություն, նույնիսկ տիեզերական արդյունաբերություն… Ըստ էության, հենց այն ժամանակ էլ կանխորոշվեց բոլոր այդ առանձին ձեռնարկությունների և տնտեսության ամբողջ բնագավառների ճակատագիրը։ Ավերմունքի հոսքագիծը գործի դրվեց 1990-ականներին, այնպես որ, երբ այսօր Լևոն Տեր-Պետրոսյանը բոլոր դժբախտությունների մեջ լկտիաբար մեղադրում է Հայաստանի երկրորդ և երրորդ նախագահներին, գլխումդ միայն մեկ միտք է պտտվում. գոնե դու մի՛ խոսիր…

Հիմա նույնիսկ ամոթ է հիշել, որ ժամանակին փորձում էին կազմաքանդել Նոր Հաճնի «Սապֆիր» գործարանը որպես… մետաղի ջարդոն, նույնիսկ հաշվարկել էին, թե ինչքան փող կարելի է ստանալ ձեռնարկությունում առկա 14 հազար տոննա մետաղի վաճառքից։ Ընդ որում այդ փողերը ծախսվելու էին տեղի պաշտոնյաներին տալիք կաշառքների վրա։ 1990-ականներին ամեն ինչ գնահատվում էր ըստ իր մետաղատարության։

 Хроники смутного времени

Կեղծ տենդերներ՝ նախապես հայտնի արդյունքով, բազմաթիվ հողակտորների սեփականաշնորհման չափազանց կասկածելի գործընթացներ, որոնք առ այսօր մնում են անմշակ և, համապատասխանաբար, ամլանում, ամայանում։ Այսօր հողագործության համար պիտանի հողակտորների մոտ 40%-ն ընդհանրապես չի օգտագործվում, այդ թվում նաև Բագրատյանի անմիտ սեփականաշնորհման արդյունքում, երբ գյուղացիները 1 հեկտարից ոչ ավելի մակերեսով հողի պատառիկներ էին ստանում, ընդ որում տարբեր հողաբաժինները նույնիսկ մեկտեղ չէին և գտնվում էին տարբեր վայրերում։ Մի՞թե իշխանություններն անտեղյակ էին, որ տարանջատ փոքրիկ հողակտորներում արդյունավետ գյուղատնտեսական արտադրություն զարգացնելն անհնար է ի սկզբանե։ Եվ դա նույնպես տեղի էր ունենում ՀՀՇ-ի ապաշնորհ կառավարման շրջանում։

Նիկոլ Փաշինյանը սույն թվականի ապրիլի 11-ին Ստրասբուրգում տեղի հայ համայնքի հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարեց 10 ամիսների ընթացքում ստեղծված և ստվերից դուրս բերված 51 հազար աշխատատեղերի մասին։ «20 տարի մենք ասել ենք՝ պայքարենք ստվերային տնտեսության դեմ»,- ավանդաբար սովորական շրջանակներով սահմանափակեց նա «խառնակ ժամանակները» Հայաստանում, բայց այդուհանդերձ հանկարծ մտափոխվեց ու զգուշորեն ավելացրեց. «25, 30 տարի»…

Ի՞նչ է սա։ Այն անժխտելի փաստի գիտակցո՞ւմ, որ Ռոբերտ Քոչարյանից առաջ էլ Հայաստանն իրենից բնավ չի ներկայացրել օրինակելի ժողովրդավարություն՝ դինամիկ զարգացող տնտեսությամբ։ Այն իրողության ընդունո՞ւմ, որ կոռուպցիայի և այլ չարաշահումների, այդ թվում իշխանության ու օլիգարխիայի սերտաճման ակունքները և նույն այդ օլիգարխիան ծնունդ են առել 1990-ականների ժամանակաշրջանում։ Ամենաթողությունից լկտիացած մենատերերին և գողամոլ պաշտոնյաներին իրենց հետ չեն բերել ո՛չ Քոչարյանը, ո՛չ Սարգսյանը. նրանց առջև կանաչ լույս է վառվել հենց Տեր-Պետրոսյանի կառավարման շրջանում։ Վերջապես հասկացե՞լ է դա «ժողովրդական վարչապետը», թե՞ ճիշտ թվերը պարզապես թռան նրա շուրթերից հերթական կրքոտ ելույթի թեժ պահին՝ չգիտակցված շարժառիթների ազդեցությամբ։ Ինչպես հայտնի է, հոգեբանական այդ երևույթը կոչվում է «վրիպախոսություն ըստ Ֆրեյդի»…

 

Основная тема:
Теги:

    ПОСЛЕДНИЕ ОТ АВТОРА

    • КАК РАБОТОДАТЕЛИ ИЩУТ МОЛОДЫЕ ТАЛАНТЫ
      2021-11-29 14:31
      525

      В Армении впервые присудят рейтинги привлекательности брендов 29 ноября известная аудиторско-консалтинговая компания "Грант Торнтон Армения" (ГТА - член Grant Thornton International) и Ассоциация ЧР ("человеческие ресурсы") Армении объявили о старте исключительной программы рейтингования работодателей страны, заключив меморандум, целью которого является содействие совместными усилиями повышению роли и эффективности сферы управления человеческими ресурсами (для обозначения последних часто употребляется англоязычная аббревиатура HR – "эйчар" - human resources).

    • «ДОСТИГЛИ»… ПАДЕНИЯ ТЕМПОВ?
      2021-11-27 10:07
      1256

      «Двигатель экономики» отчаянно «чихает», а невежды чему-то радуются Провластные СМИ, ознакомившись со свежими статистическими данными по итогам социально-экономического развития Армении за 10 прошедших месяцев этого года, протрубили о цветущем состоянии нашей экономики. То ли притворяются невеждами, то ли на самом деле такие. Наверное, берут пример с невежды-премьера…

    • КОНЕЦ "ВРЕМЕНИ" И НАЧАЛО БЕЗВРЕМЕНЬЯ?
      2021-11-26 09:50
      1717

      Ау, Заре Синанян… В последние несколько лет серьезно ухудшилось финансовое положение самой старой стамбульской ежедневной армяноязычной газеты "Жаманак". В этом году это издание отмечает 115 лет со дня своего основания, но эта славная дата сильно омрачена тем, что, как выразился главный редактор газеты Ара Гочунян, издание находится "на краю пропасти и опасность грозит самому его существованию". Поэтому славный юбилей одной из старейших газет армянской диаспоры – самый грустный за все время ее существования…

    • ОТЛОЖЕННЫЕ НАДЕЖДЫ
      2021-11-26 09:41
      1879

      Восстановление экономики - в 2022 году, возврат к целевой инфляции – в 2023 25 ноября Евразийский банк развития (ЕАБР) представил на своей онлайн платформе макроэкономический прогноз на 2022 год для стран ЕАЭС (+ Таджикистан), в том числе и для Армении…






    ПОСЛЕДНЕЕ ПО ТЕМЕ

    • ԱԿՆԵՐԵՎ ԵՆ ՄԻԼԻՈՆԱՆՈՑ «ԱՏԿԱՏՆԵՐԸ», ԲԱՅՑ ՓԱՇԻՆՅԱՆԸ ԿԱՐՈՂ Է ՀԱՆԳԻՍՏ ՔՆԵԼ…
      2021-09-28 21:53
      238

      Նիկոլը 110 հազար դոլար է վճարել դրոնների համար Հիշո՞ւմ եք նախորդ գումարման խորհրդարանի նախագահ Արարատ Միրզոյանի սրտահույզ ռեպլիկը՝ ապառիկով կենցաղային տեխնիկա գնելու մասին: Ռեպլիկն ընդգրկվել էր երկրի ամենաբարձր ամբիոնից Փաշինյանի հնչեցրած ելույթում։ Կրկնակի գործակալի մասին Միքայել Մինասյանի բացահայտումն ավելի ուշ եղավ, իսկ մինչ այդ հեղափոխական հանրությունը բառացիորեն արտասվում էր Արարատի խոստովանությունից, թե իբր՝ նա ցանկացել է ապառիկով ինչ-որ բան գնել տան համար, բայց թույլ չեն տվել…

    • ՀԱՆՑԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԷԼ ՎԱՏԹԱՐ (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
      2021-09-09 21:10
      1451

      Այն, որ Նիկոլին ու իր թիմին շատ է դուր եկել իշխանավորի հարմարավետ կյանքը, ակնհայտ է։ Նորմալ երկրում խորհրդարանի նախագահը համացանցում տեսահոլովակների տարածումից հետո, թե ինչպես է իր ընկերակիցների հետ պարում շքեղ հանգստավայրում, մինչ հայ ռազմագերիներին շարունակում են նվաստացնել Բաքվում, արդեն հրաժարական տված կլիներ: Բայց նրանց համար դա թուքումուր չէ, դա ցող ու շաղ է։  

    • ԿՈՌՈՒՊՑԻԱ՝ ԹԱՎՇԵ ԱՉՔԵՐՈՎ
      2021-02-18 17:21
      297

      «Մեզ մոտ Հայաստանի իշխանությունների նկատմամբ անվստահության տարրեր են ծագել»։ Այսպես քաղաքավարի է արտահայտվում Ռուսաստանի հայերի միության փոխնախագահ Գերման Անանյանցը։

    • ԳՈՐԾԱՐՔՆԵՐ ՄԵԿ ՊԱՏՈՒՀԱՆԻՑ
      2020-09-12 08:48
      481

      Ավելի քան մեկ տարի առաջ Նիկոլ Փաշինյանն իր ենթականերին խորհրդակցության հավաքեց կառավարությունում և որոշեց նրանց հետ քննարկել կարևորագույն խնդիր. պետգնումների գործընթացի օպտիմալացումը, արդիականացումը, «ապակոռումպացումը»։ Ուղիղն ասենք. ոլորտը վաղուց հատուկ ուշադրության ու վերահսկողության կարիք ուներ, ոլորտը վաղուց արդեն կոռուպցիոն ռիսկերի, հովանավորչության հիմնական աղբյուրներից մեկն է։ Ավելին, հաշվի առնելով հակակոռուպցիոն հեղափոխական օրակարգը, հենց այս ոլորտում էր, որ ներկայիս իշխանությունը պետք է, ինչպես ասում են, արդյունքը ցույց տար, արդարացներ կոռուպցիայի դեմ պայքարի արդյունավետության վերաբերյալ համաքաղաքացիների հույսերը։