Փաշինյանի և Զելենսկու միջև զուգահեռներն ավելի ու ավելի շատ են դառնում
Քաղաքագետ Բենիամին Մաթևոսյանն Alpha News-ի եթերում «Վերնագիր» հեղինակային հաղորդման ընթացքում ներկայացրել է թեմայի շուրջ մասնագիտական վերլուծություն, որում մասնավորապես ասվում է.
«Վլադիմիր Զելենսկու նախկին մամուլի քարտուղար Յուլիա Մենդելի հարցազրույցն ամերիկացի լրագրող Թաքեր Կառլսոնին բացահայտեց պոպուլիզմի և արևմտյան աջակցության ալիքի վրա մեծացած առաջնորդների իշխանության ներքին մեխանիկան: 2019 թվականին Զելենսկու կողմից Վլադիմիր Պուտինին տրված մասնավոր խոստումների մասին բացահայտված մանրամասները, մասնավորապես՝ հավաստիացումները, որ Ուկրաինան երբեք չի անդամակցի ՆԱՏՕ-ին, լույս են սփռում երկակի խաղի վտանգավոր ռազմավարության վրա:
Այս կուլիսային դիվանագիտությունը, որը հիմնված է անձնական խոստումների վրա, որոնք ի սկզբանե նախատեսված չէին կատարվելու, ուղղակիորեն արտացոլվում է Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքական ճակատագրում: Կարելի է մեծ հավանականությամբ ենթադրել, որ «խոստումներ, որոնք չէին նախատեսվում կատարվել» նմանատիպ սցենարը տեղի է ունեցել նաև հայկական Արցախի շուրջ իրադարձությունների և 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի պայմանավորվածությունների համատեքստում: Ողբերգությունն այստեղ այն է, որ առաջնորդների անձնական անազնվության և խաբեության միջոցով «ժամանակ շահելու» փորձերի համար ի վերջո վճարում են պետությունները՝ տարածքներով, ինքնիշխանությամբ և իրենց հազարավոր քաղաքացիների կյանքերով:
Կիևի և Երևանի միջև զուգահեռներն էլ ավելի ակնհայտ են դառնում, երբ խոսքը վերաբերում է իշխանության պահպանման տեխնոլոգիաներին: Մենդելի բացահայտումները «Գեբելսյան ոճի քարոզչության» վերաբերյալ Զելենսկու պահանջի և «հազարավոր խոսող գլուխների» անհրաժեշտության մասին բացատրում են, թե ինչու երկու երկրներում իրական պետական բարեփոխումները փոխարինվեցին ագրեսիվ մեդիա ուղեկցմամբ: Նիկոլ Փաշինյանն օգտագործում է նույն գործիքակազմը. խորը համակարգային փոփոխությունների փոխարեն հասարակությունը ստանում է անվերջ «շատախոսություն» և YouTube-յան ու Telegram-յան ալիքների վճարովի «փորձագետների» մի բանակ, որոնց միակ խնդիրն է բարեկեցության պատկեր հեռարձակել հայոց պետականության համար էկզիստենցիալ սպառնալիքի պայմաններում:
Այս տիպի առաջնորդները քաղաքականությունը վերածում են անվերջ սերիալի, որտեղ հատուկ էֆեկտներն ամենակարևորն են, իսկ օտարերկրյա գործընկերների ծափահարություններն՝ ավելի կարևոր, քան երկրի ներսում տիրող իրական վիճակը:
Հատուկ ուշադրության է արժանի այն մարդկանց ճակատագիրը, որոնք ապահովում են այս վարչակարգերի գործունեությունը: 2026 թվականի մայիսի 11-ի լուրերը Վաշինգտոնի կողմից վերահսկվող ուկրաինական հակակոռուպցիոն կառույցների՝ NABU-ի և SAP-ի կողմից Ուկրաինայի նախագահի աշխատակազմի նախկին ղեկավար Անդրեյ Երմակին մեղադրանք առաջադրելու մասին, հստակ ազդակ են հետխորհրդային տարածքի ողջ «ժողովրդավարական» էլիտայի համար: Էլիտար անշարժ գույքի միջոցով միլիոնների օրինականացման մեղադրանքը ոչ միայն պայքար է կոռուպցիայի դեմ, այլև քաղաքական գործիչների «ուտիլիզացման» (դուրսգրման) մեխանիզմի գործարկում, որոնք դարձել են տոքսիկ կամ անպիտան:
Այն փաստը, որ այդ կառույցները գտնվում են ԱՄՆ-ի անմիջական վերահսկողության և ազդեցության տակ, մատնանշում է, որ գլոբալ խաղացողների կողմից հովանավորության շրջանն ունի հստակ պիտանելիության ժամկետ: Հենց որ քաղաքական գործիչը սպառում է իր ռեսուրսը որպես աշխարհաքաղաքական առճակատման գործիք, նրա դեմ անմիջապես «արտահոսում» է կոմպրոմատը և սկսվում է քաղաքական դուրսգրման գործընթացը: Սա ակնառու դաս է Նիկոլ Փաշինյանի և նրա շրջապատի համար. մանիպուլյատոր-առաջնորդների համար անվտանգության արտաքին երաշխիքները չափազանց խաբուսիկ են:
Զելենսկու և Փաշինյանի ողբերգությունն այն է, որ նրանք հավատացին սեփական անփոխարինելիությանը՝ մոռանալով, որ մեծ խաղացողների համար իրենք լոկ ժամանակավոր կերպարներ են բարդ քաղաքական գործընթացում: Քարոզչության օգտագործումը բարեփոխումների բացակայությունը թաքցնելու համար և անձնական սուտը միջազգային հարաբերություններում ստեղծում են մի հիմք, որն անպայման կփլուզվի: Երմակի ճակատագիրը և Մենդելի հարցազրույցը մայրամուտի նախանշան են բոլոր նրանց համար, ովքեր ընտրել են օտարի շահերին ծառայելու ուղին՝ սեփական ժողովրդի ապագայի հաշվին:
Ի վերջո, ոչ մի «խոսող գլուխ» և ոչ մի արևմտյան դրամաշնորհ ի զորու չէ փրկել այն քաղաքական գործչին, ով իր երկիրը վերածել է մանիպուլյացիաների օբյեկտի, իսկ ընտրողների վստահությունը՝ մանրադրամի: Պատմությունը ցույց է տալիս, որ նման գործիչների կարիերան միշտ ավարտվում է կամ մեղադրյալի աթոռին, կամ մոռացության մեջ, բայց նրանց ստի հետևանքները դեռ շատ սերունդներ ստիպված կլինեն կրել: Բաց է մնում միայն մեկ հարց՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունից կամ գործող կառավարությունից ո՞վ առաջինը ցուցմունք և հարցազրույց կտա Փաշինյանի դեմ: Մտածե՛ք այդ մասին…»։
